Arte erromanikoa Euskadin

>>Arte erromanikoa Euskadin
Loading Ekitaldiak

Euskadiko erromanikoa, lurralde honetako arte adierazpenik interesgarrienetakoa, oparoenetakoa eta emankorrenetakoa da, nahiz eta, paradoxikoki, askotan jaramonik egin ez zaion eta gutxi aztertua izan den. Hortaz, euskal erromanikoaren ikuspegi orokorra eskaini nahi du ikastaro honek, ondoko gaietan sakonduz: sortu zeneko testuinguru historikoa, erromanikoaren garapena erraztu zuten eragin politikoak eta artistikoak, eraikuntza-tipologia garrantzitsuenak eta nagusitasun handieneko eremuak, ahaztu gabe hormetan zizelkatuta edo margotuta ageri diren motiboen azterlan ikonografikoa, kapitelak, hagaburutxoak, erlaitzak, etab.

Euskadiko erromanikoa ezin da ulertu XI. eta XIII. mendeen artean lur hauetan nagusi izan ziren leinuen garrantzia azaldu gabe. Bertako elite horien eliza pribatu gisa eta lurperatzeko lekutzat sorturiko tenplu erromanikoek, beraz, eraiki eta margotzeko agindu zituzten nobleziako pertsonen kezkak eta interesak islatzen dituzte. Ikastaro honetan genero ikuspegia aplikatzen duten azken ikerketen emaitzak azalduko ditugu. Ikerketa horiek frogatu dutenez, Euskadiko andreak, beren genero eta klase rolarengatik, eliza mota horien eragile nagusiak ziren; egitate horrek eliza horietan aurkitzen ditugun irudien esanahia berriz hausnartzera behartzen gaitu. Andre nagusi horien lanaren bidez, beren leinuak lurperatu eta irudikatzeko tenpluez gain, euskal Erdi Aroko historiaren bilakaera markatu zuten benetako estrategia politikoak gauzatu eta diseinatu zituzten.

20 orduko ikastaro honen bidez, Euskadiko erromanikoa aztertzea proposatzen da ikuspegi eguneratua eta zorrotza dela bide. Horretarako, XI. eta XIII. mendeetako arte adierazpen nagusiak aztertuko dira, eta bereziki arkitektura, eskultura eta, neurri apalagoan, pintura nabarmenduko dira. Horretan guztian garaiko testuinguru historiko-sozialera mugatzen garenez, euskal lurraldeko estilo artistiko hori aztertzerakoan sarritan erabili diren aurreiritzi, estereotipo eta orokortzeak saihestuko ditugu. 

Lekua eta datak

2021eko urriaren 5etik azaroaren 25era

Egutegia ikusi

Orduak

Ikastorduak: 20

Kredituak: 1 kreditu ECTS.

Jarduera gehiago ikusi

Online edo aurrez aurrekoa

Aurrez aurrekoa aukera dezakezu.

Jarduera gehiago ikusi

Egitaraua


Urriak 5, asteartea

18:30-19:50 Kristautasunaren jatorria Euskadin. Eztabaida historiografikoa eta aztarna arkeologikoak.

Gorka López de Munáin Iturrospe Artearen Historian lizentziaduna EHUn eta diziplina honetan doktorea Bartzelonako Unibertsitatean. Gaur egun, Álava Medieval/ErdiAroko Araba proiektuaren zuzendaria da, Sans Soleil Ediciones argitaletxeko editorekidea eta Vitoria-Gasteizko UNEDi atxikitako ikastetxeko irakasle-tutorea. Buenos Aireseko Unibertsitateko Ikusizko Antropologia Arloko ikertzaile eta irakaslea.

Urriak 7, osteguna

18:30-19:50 Ermitauen fenomenotik prerromanikora.

Gorka López de Munáin Iturrospe Artearen Historian lizentziaduna EHUn eta diziplina honetan doktorea Bartzelonako Unibertsitatean. Gaur egun, Álava Medieval/ErdiAroko Araba proiektuaren zuzendaria da, Sans Soleil Ediciones argitaletxeko editorekidea eta Vitoria-Gasteizko UNEDi atxikitako ikastetxeko irakasle-tutorea. Buenos Aireseko Unibertsitateko Ikusizko Antropologia Arloko ikertzaile eta irakaslea.

Urriak 14, osteguna

18:30-19:50 Erromanikoaren historiografia kritikoa Euskadin.

Gorka López de Munáin Iturrospe Artearen Historian lizentziaduna EHUn eta diziplina honetan doktorea Bartzelonako Unibertsitatean. Gaur egun, Álava Medieval/ErdiAroko Araba proiektuaren zuzendaria da, Sans Soleil Ediciones argitaletxeko editorekidea eta Vitoria-Gasteizko UNEDi atxikitako ikastetxeko irakasle-tutorea. Buenos Aireseko Unibertsitateko Ikusizko Antropologia Arloko ikertzaile eta irakaslea.

Urriak 19, asteartea

18:30-19:50 Andre nagusiak: emakumeak eta erromanikoa.

Isabel Mellén Rodríguez UCMn Filosofian lizentziatua eta diziplina berean doktoregaia UNIZARen. Vitoria-Gasteizko UNEDen Antzinako eta Erdi Aroko Filosofiako irakasle-tutorea da. Artearen Historian graduatua eta Álava Medieval/ErdiAroko Araba taldeko kidea da, eta oraintsu “La mirada estereotipada hacia el pasado. Mujeres, género y sexualidad en la Edad Media Alavesa” ikerketa proiektua zuzendu du, liburu gisa “Tierra de damas. Tierra de damas. Las mujeres que construyeron el románico vasco” izenburupean argitaratua.

Urriak 21, osteguna

18:30-19:50 Klunitarren ordena Euskadin: andre nagusiak eta politika.

Isabel Mellén Rodríguez UCMn Filosofian lizentziatua eta diziplina berean doktoregaia UNIZARen. Vitoria-Gasteizko UNEDen Antzinako eta Erdi Aroko Filosofiako irakasle-tutorea da. Artearen Historian graduatua eta Álava Medieval/ErdiAroko Araba taldeko kidea da, eta oraintsu “La mirada estereotipada hacia el pasado. Mujeres, género y sexualidad en la Edad Media Alavesa” ikerketa proiektua zuzendu du, liburu gisa “Tierra de damas. Las mujeres que construyeron el románico vasco izenburupean argitaratua.

Urriak 26, asteartea

18:30-19:50 Estibalizko santutegiaren eragina euskal erromanikoan.

Gorka López de Munáin Iturrospe Artearen Historian lizentziaduna EHUn eta diziplina honetan doktorea Bartzelonako Unibertsitatean. Gaur egun, Álava Medieval/ErdiAroko Araba proiektuaren zuzendaria da, Sans Soleil Ediciones argitaletxeko editorekidea eta Vitoria-Gasteizko UNEDi atxikitako ikastetxeko irakasle-tutorea. Buenos Aireseko Unibertsitateko Ikusizko Antropologia Arloko ikertzaile eta irakaslea.

Urriak 28, osteguna

18:30-19:50 Eliz barrutiaren buruak eta erromanikoa.

Isabel Mellén Rodríguez UCMn Filosofian lizentziatua eta diziplina berean doktoregaia UNIZARen. Vitoria-Gasteizko UNEDen Antzinako eta Erdi Aroko Filosofiako irakasle-tutorea da. Artearen Historian graduatua eta Álava Medieval/ErdiAroko Araba taldeko kidea da, eta oraintsu “La mirada estereotipada hacia el pasado. Mujeres, género y sexualidad en la Edad Media Alavesa” ikerketa proiektua zuzendu du, liburu gisa “Tierra de damas. Las mujeres que construyeron el románico vasco” izenburupean argitaratua.

Azaroak 2, asteartea

18:30-19:30 Eliza pribatuak.

Isabel Mellén Rodríguez UCMn Filosofian lizentziatua eta diziplina berean doktoregaia UNIZARen. Vitoria-Gasteizko UNEDen Antzinako eta Erdi Aroko Filosofiako irakasle-tutorea da. Artearen Historian graduatua eta Álava Medieval/ErdiAroko Araba taldeko kidea da, eta oraintsu “La mirada estereotipada hacia el pasado. Mujeres, género y sexualidad en la Edad Media Alavesa” ikerketa proiektua zuzendu du, liburu gisa “Tierra de damas. Las mujeres que construyeron el románico vasco” izenburupean argitaratua.

Azaroak 4, osteguna

18:30-19:50 Erdi Aroko horma pintura.

Isabel Mellén Rodríguez UCMn Filosofian lizentziatua eta diziplina berean doktoregaia UNIZARen. Vitoria-Gasteizko UNEDen Antzinako eta Erdi Aroko Filosofiako irakasle-tutorea da. Artearen Historian graduatua eta Álava Medieval/ErdiAroko Araba taldeko kidea da, eta oraintsu “La mirada estereotipada hacia el pasado. Mujeres, género y sexualidad en la Edad Media Alavesa” ikerketa proiektua zuzendu du, liburu gisa “Tierra de damas. Las mujeres que construyeron el románico vasco” izenburupean argitaratua.

Azaroak 9, asteartea

18:30-19:50 Tailerrak eta eskualdeko ezaugarriak.

Gorka López de Munáin Iturrospe Artearen Historian lizentziaduna EHUn eta diziplina honetan doktorea Bartzelonako Unibertsitatean. Gaur egun, Álava Medieval/ErdiAroko Araba proiektuaren zuzendaria da, Sans Soleil Ediciones argitaletxeko editorekidea eta Vitoria-Gasteizko UNEDi atxikitako ikastetxeko irakasle-tutorea. Buenos Aireseko Unibertsitateko Ikusizko Antropologia Arloko ikertzaile eta irakaslea.

Azaroak 11, de osteguna

18:30-19:50 Gai ikonografikoak I: erlijio gaiak.

Gorka López de Munáin Iturrospe Artearen Historian lizentziaduna EHUn eta diziplina honetan doktorea Bartzelonako Unibertsitatean. Gaur egun, Álava Medieval/ErdiAroko Araba proiektuaren zuzendaria da, Sans Soleil Ediciones argitaletxeko editorekidea eta Vitoria-Gasteizko UNEDi atxikitako ikastetxeko irakasle-tutorea. Buenos Aireseko Unibertsitateko Ikusizko Antropologia Arloko ikertzaile eta irakaslea.

Azaroak 16, asteartea

18:30-19:50 Gai ikonografikoak II: erromatar eragina.

Gorka López de Munáin Iturrospe Artearen Historian lizentziaduna EHUn eta diziplina honetan doktorea Bartzelonako Unibertsitatean. Gaur egun, Álava Medieval/ErdiAroko Araba proiektuaren zuzendaria da, Sans Soleil Ediciones argitaletxeko editorekidea eta Vitoria-Gasteizko UNEDi atxikitako ikastetxeko irakasle-tutorea. Buenos Aireseko Unibertsitateko Ikusizko Antropologia Arloko ikertzaile eta irakaslea.

Azaroak 18, osteguna

18:30-19:50 Gai ikonografikoak III: noblezia ikonografia.

Isabel Mellén Rodríguez UCMn Filosofian lizentziatua eta diziplina berean doktoregaia UNIZARen. Vitoria-Gasteizko UNEDen Antzinako eta Erdi Aroko Filosofiako irakasle-tutorea da. Artearen Historian graduatua eta Álava Medieval/ErdiAroko Araba taldeko kidea da, eta oraintsu “La mirada estereotipada hacia el pasado. Mujeres, género y sexualidad en la Edad Media Alavesa” ikerketa proiektua zuzendu du, liburu gisa”Tierra de damas. Las mujeres que construyeron el románico vasco” izenburupean argitaratua.

Azaroak 23, asteartea

18:30-19:50 Euskadiko Santiago bideak.

Isabel Mellén Rodríguez UCMn Filosofian lizentziatua eta diziplina berean doktoregaia UNIZARen. Vitoria-Gasteizko UNEDen Antzinako eta Erdi Aroko Filosofiako irakasle-tutorea da. Artearen Historian graduatua eta Álava Medieval/ErdiAroko Araba taldeko kidea da, eta oraintsu “La mirada estereotipada hacia el pasado. Mujeres, género y sexualidad en la Edad Media Alavesa” ikerketa proiektua zuzendu du, liburu gisa “Tierra de damas. Las mujeres que construyeron el románico vasco” izenburupean argitaratua.

Azaroak 25, osteguna

18:30-19:50 Artea trantsizioan: erromanikotik gotikora.

Gorka López de Munáin Iturrospe Artearen Historian lizentziaduna EHUn eta diziplina honetan doktorea Bartzelonako Unibertsitatean. Gaur egun, Álava Medieval/ErdiAroko Araba proiektuaren zuzendaria da, Sans Soleil Ediciones argitaletxeko editorekidea eta Vitoria-Gasteizko UNEDi atxikitako ikastetxeko irakasle-tutorea. Buenos Aireseko Unibertsitateko Ikusizko Antropologia Arloko ikertzaile eta irakaslea.

Bertaratzea


Jarduera honek bertaratzeko bidea ematen dio ikasleari.

Izen-ematea

  Ohiko matrikula
Online zuzenean Dohain
Aurrez aurrekoa UNED Vitoria-Gasteiz Dohain

Online matrikula

Zuzendaria


Yésica Ruiz Gallegos

Txostengileak


Gorka López de Munáin Iturrospe

Artearen Historian lizentziaduna EHUn eta diziplina honetan doktorea Bartzelonako Unibertsitatean. Gaur egun, Álava Medieval/ErdiAroko Araba proiektuaren zuzendaria da, Sans Soleil Ediciones argitaletxeko editorekidea eta Vitoria-Gasteizko UNEDi atxikitako ikastetxeko irakasle-tutorea. Buenos Aireseko Unibertsitateko Ikusizko Antropologia Arloko ikertzaile eta irakaslea.

Isabel Mellén Rodríguez

Artearen Historian lizentziaduna EHUn eta diziplina honetan doktorea Bartzelonako Unibertsitatean. Gaur egun, Álava Medieval/ErdiAroko Araba proiektuaren zuzendaria da, Sans Soleil Ediciones argitaletxeko editorekidea eta Vitoria-Gasteizko UNEDi atxikitako ikastetxeko irakasle-tutorea. Buenos Aireseko Unibertsitateko Ikusizko Antropologia Arloko ikertzaile eta irakaslea.

Norentzat


Ikastaro hau Artearen Historia eta Historia ikasleentzat da, baita, oro har, ondareaz eta arte erromanikoaz jakinmina duten pertsonentzat ere. Behar-beharrezkoa ez bada ere, artearen historiari buruzko oinarrizko ezaupideak izatea gomendatzen da; nolanahi ere, saioak erraz jarraitu ahal izango ditu gaiaz interesaturik dagoen edozein pertsonak.

Eskaturiko titulua


Ez da inolako formakuntza edo titulurik behar.

Helburuak


Euskadiko erromanikoa aztertzeko tresna batzuk eta hartara hurbiltzeko zenbait giltza eskaintzea da ikastaro honen helburua, egiteko horretan modu berriak erabiliz. Irakurketa jeneralisten aurrean, zeinetan ikuspegi formal edo ikonografiko hutsa nagusitu den, ikastaro honetan erromanikoari bide eman zioten testuinguru historiko, sozial eta kulturaletan sakontzea proposatzen dugu; izan ere, beste zenbait lurralderekin alderaturik, hemengo erromanikoak ezaugarri bereziak izan zituen. Bide horretan, jarrera kritiko batetik, zalantzazkotzat joko ditugu euskal ondare erromanikoari eratxiki zaizkion topiko nagusiak.

Metodologia


Saioak online izango dira eta hartarako Microsoft Teams plataforma erabiliko da. Diseinaturiko programa aurkezpen bidez jarraituko da eta, ahal den neurrian, landuriko gaiei buruzko iritzi trukea eta eztabaida sustatuko dira. Ikasleen parte hartzea  bultzatuko da, dela txat bidez dela plataforman irudia eta hotsa aktibatuz.

Online edo aurrez aurreko ikastaroa UNEDen Vitoria-Gasteiz (ikasle kopuru mugatua).

Ebaluazio sistema


Ikastaroaren amaieran autoebaluazioko galdera-sorta bat bidaliko zaio ikasleari posta elektronikoaren bidez eta bertan entrega data adieraziko zaio. Galdera-sorta hau ikastaroan zehar aipatu eta gomendatuko den bibliografia erabiliz bete ahal izango da.

Kolaboratzaileak


Antolatzailea

Centro Asociado a la UNED en Vitoria-Gasteiz
Centro Asociado UNED Bizkaia
Centro Asociado UNED Bergara

Babeslea

Gobierno Vasco

Kolaboratzailea

¡ONLINE MATRIKULA!